POMNIK HISTORII

Adwent – czyli kto na kogo czeka?
08/12/2018
Adwent – czas na zmiany!
14/12/2018
Pokaż wszystko

POMNIK HISTORII

Droga obiektu zabytkowego do tytułu Pomnik Historii jest długa i trudna.

Opowiedzieć o tym może tylko ktoś, kto ją pokonał. Od wczoraj czuję się do tego upoważniony, bowiem 10 grudnia 2018 r. zbytkowy obiekt architektury klasztornej, Pokamedulski Zespół Klasztorny Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach, Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy, z dnia 10 grudnia 2018 r. został uznany za POMNIK HISTORII.

Aby zabytek został uznany za Pomnik Historii musi spełnić: Kryteria wyboru ustalone przez Radę Ochrony Zabytków: Uznanie zabytku za Pomnik Historii jest szczególną formą nobilitacji. Do tego trudnego i niezwykłego uprzywilejowania można zgłaszać zabytek nieruchomy o znaczeniu ponadregionalnym, o dużych wartościach historycznych, naukowych i artystycznych, mający znaczenie dla polskiego dziedzictwa kulturalnego, utrwalony w świadomości społecznej i stanowiący źródło inspiracji dla kolejnych pokoleń. Ponadto muszą to być zabytki, które:
• zachowały pierwotną kompozycję przestrzenną lub uległy nieznacznym przekształceniom,
• są jednorodne stylowo lub o czytelnych i zharmonizowanych ze sobą nawarstwieniach
• są należycie wyeksponowane w przestrzeni miejskiej lub krajobrazie i zachowały pierwotne relacje z otoczeniem,
• są dziełami wybitnych twórców, np.: architektów, planistów, architektów krajobrazu, ogrodników,
• są dobrze zachowane lub w stanie pozwalającym na ich rewaloryzację,
• są przedmiotem troski konserwatorskiej. 

Pomnikami Historii mogą być dzieła architektury i budownictwa lub zespoły tych dzieł o wspólnych cechach stylowych, użytkowych lub konstrukcyjnych, które:

  • prezentują wybitne walory architektoniczne,
    • stanowią przykład nowatorskich bądź unikatowych rozwiązań budowlanych i inżynierskich,
    • są jednorodne stylowo lub o czytelnych i zharmonizowanych ze sobą nawarstwieniach,
    • zawierają wybitny artystycznie wystrój i elementy wyposażenia związane historycznie z obiektem;

Droga Pokamedulskiego Zespołu Klasztornego Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach do tytułu Pomni Historii

  1. Lipiec 2014.Podczas wizyty p. prof. Marii Brykowskiej w Rytwianach, powstaje inicjatywa podjęcia starań o wpisanie Pustelni na Listę Pomników Historii. Pomysł popiera i włącza się do przygotowań, ówczesny Wojewódzki Konserwator Zabytków mgr arch. Janusz Cedro.
  2. Październik 2014 / luty 2015. Opracowanie wniosku przez: Agnieszka Książyńska i Monika Łyczak. Konsultacje: prof. Maria Brykowska, ks. Wiesław Kowalewski.
  3. Marzec 2015.Wniosek złożony u Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach
  4. Kwiecień 2015. Wniosek wraz z uzasadnieniem przesłany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
  5. Styczeń 2016.Interpelacja posła Krzysztofa Lipca do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
  6. Kwiecień 2016. Wizyta Wicepremiera, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Pustelni i zdecydowana deklaracja, że obiekt w pełni zasługuje na wpis na Listę Pomników Historii.
  7. Maj 2018.Wizytacja specjalistów z Komisji Narodowego Instytutu Dziedzictwa w celu kwalifikacji obiektu do tytułu Pomnika Historii.
  8. Czerwiec 2018. Rada Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego rekomenduje Prezydentowi RP, wpisanie Pustelni na listę Pomników Historii.
  9. 10 Grudnia 2018.Uroczysta Gala w Teatrze Narodowym podczas, której Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył rektorowi kościoła pokamedulskiego pw. Zwiastowania NMP, ks. Wiesławowi Kowalewskiemu, Rozporządzenie w sprawie uznania Pokamedulskiego Zespołu Klasztornego Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach za Pomnik Historii.

Na Galę 100 Pomników Historii na stulecie Odzyskania Niepodległości Pan Prezydent zaprosił wszystkich gospodarzy najważniejszych zabytków w Polsce: tych, którzy już wcześniej zostali wpisani i 14 nowych, którym podczas Gali wręczone zostały Rozporządzenia. Wśród tej grupy znalazła się Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach. Wraz z gospodarzem Pustelni, ks. rektorem Wiesławem Kowalewskim, do Warszawy pojechali: ks. Andrzej Rusak – Diecezjalny Konserwator Zabytków; ks. Leszek Pituch – Proboszcz Parafii Rytwiany; ks. Jan Wilk – były Kapelan Pustelni; Tadeusz Wrześniak – Prezes Huty Szkła, Przyjaciel Pustelni; Wiesław Woszczyna – Honorowy Prezes Stowarzyszenia Miłośników Pustelni Złotego Lasu; Barbara Jelonek – Przyjaciel Pustelni z TVP.

Z województwa świętokrzyskiego aż trzy obiekty zostały wpisane na Listę  Pomników Historii:

  1.             Rytwiany – Pokamedulski Zespół Klasztorny Pustelnia Złotego Lasu
  2.             Wiślica – zespół kolegiaty wraz z reliktami kościoła oraz grodzisko
  3.             Oblęgorek – pałacyk Henryka Sienkiewicza wraz z zabytkowym parkiem i aleją lipową.

Obiekty te dołączyły do już wcześniej wpisanych sześciu:

  1.             Krzemionki k. Ostrowca Świętokrzyskiego – kopalnie krzemienia z okresu neolitu
  2.             Święty Krzyż – pobenedyktyński zespół klasztorny oraz przedchrześcijańskie obwałowania kamienne na Łysej Górze
  3.             Wąchock – zespół opactwa cystersów
  4.             Ujazd – ruiny zamku Krzyżtopór
  5.             Sandomierz – historyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy
  6.             Kielce – dawny pałac biskupów i katedra

Tak więc w woj. świętokrzyskim jest dziewięć Pomników Historii a na terenie Diecezji Sandomierskiej cztery: Rytwiany, Ujazd, Sandomierz i Święty Krzyż.

Ciekawe Informacje:

Na stronie NID – tu: https://nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Aktualnosci/news.php?ID=3946

Na stronie prezydenta – tu: http://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/art,1210,100-pomnikow-historii-na-stulecie-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci-pleng.html

Prezentacja 14 nowych PH – tu:  https://www.youtube.com/watch?time_continue=102&v=M6gc6N4JvTo

Info w TVP3 Kielce – tu: https://kielce.tvp.pl/40362792/lista-pomnikow-historii-bogatsza-o-trzy-swietokrzyskie-zabytki?fbclid=IwAR1_H48qjZIfiU3UZXmSN1H0zTkT0BVuTwQ1G4xKRfqAR9wdAul62VEXKkk

Na stronie Diecezji Sandomierskiej – tu: https://diecezjasandomierska.pl/kolejny-pomnik-historii-w-naszej-diecezji/?fbclid=IwAR1UvDJXqJg2JYvzMOi0ez7T9Sr3f-_oQ2JVLYZKPw0yH7RhVnhmIsqVIns

Na 76 miejscu, na alfabetycznej liście PH – tu: https://nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/Pomniki_historii/Lista_miejsc/?PAGEN_2=8

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *