W minioną sobotę, 22 listopada 2025 r. odbyła się w Pustelni Złotego Lasu konferencja podsumowująca działania realizowane w ramach Uniwersytetu Ludowego im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach w latach 2023 -2025.
Konferencję otworzył i powitał uczestników gospodarz Pustelni Złotego Lasu, ks. Wiesław Kowalewski – rektor oraz inicjator powstania Uniwersytetu Ludowego im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach. Złożył podziękowanie obecnym za zaangażowanie i współtworzenie działań Uniwersytetu mówiąc; „działanie Uniwersytetu Ludowego jest uwieńczeniem długiej drogi rewitalizacji klasztoru a ostatnie 3 lata domykają to wszystko co tutaj działo się wcześniej. Dlatego dzisiaj, kiedy mamy tą konferencję podsumowującą ten 3 letni okres chciałbym podziękować Wam, za Waszą obecność, za to tworzenie społeczności uniwersyteckiej, ale przed wszystkim podziękować tym, którzy w to dzieło się zaangażowali i tworzą je od początku. Dziękuję tym, którzy przyczynili się do powstania tego projektu, jego realizacji i Wam słuchaczom za udział”.
Podziękowania specjalne skierował ks. rektor do Alicji Przepiórskiej – Ułaszewskiej, współzałożycielce i członka Rady Fundacji Via Salutis, która osobiście prowadziła większość kursów oraz do Agnieszki Zwierzyńskiej, koordynatora całego projektu. Podziękowania popłynęły także do wszystkich trenerów prowadzących swoje zajęcia w ciągu tych trzech lat na kolejnych kursach: W zdrowym ciele zdrowy duch, Kurs Szkoła pisania Ikon, Kurs na dobrostan, Kurs hortiterapeutyczny, Kurs na Seniora.
Prezes Stowarzyszenia Miłośników Pustelni Złotego Lasu, Irena Sudoł w swoim wystąpieniu dołączyła do podziękowań za realizację wspólnych działań Uniwersytetu Ludowego na rzecz Pustelni Złotego Lasu. Wyraziła radość ze wspólnych działań Stowarzyszenia z Fundacją Via Salutis, Szkołą Pisania Ikon „Radruż” i Kościołem Rektoralnym.
W dalszej części zaproszeni prelegenci wygłosili swoje referaty, które głównie w swej treści skupiły się na podsumowaniach przeprowadzonych działań i nakreśleniu planów na przyszłość.
Ten blok referatów rozpoczęła Alicja Przepiórska –Ułaszewska, która poruszyła tematykę pedagogiki grundtvigiańskiej: „Edukacja jest nadzieją”. „Najwyższą nauką jest życie samo” to słowa Grundtviga, które przytoczyła w swoim wystąpieniu wyjaśniając definicję edukacji i nadziei doprecyzowując słowami „nauka nie zaczyna się w książce – zaczyna się w doświadczeniu”. Nadziej to wiara, że człowiek może wzrastać, jeśli ma wolność i warunki od rozwoju. Nadzieja rodzi się ze wspólnoty, dialogu i ludzkiej solidarności. Edukacja jest procesem, który ma budować w ludziach radość i poczucie sensu – a więc nadzieję. Według prelegentki trzy potrzeby konieczne do rozwoju to autonomia, kompetencja i powiązanie – poczucie bliskości i przynależności. Na zakończenie pojawiły się otwarte pytania skierowane do uczestników – gdzie są nasze korzenie?, co znaczy być wolnym? Jak rozmieć siebie? czy budujemy relacje? Czy jesteśmy gotowi na przejęcie odpowiedzialności?.Po kolejnych referatach, m.in. Agnieszki Zwierzyńskiej, uczestnicy wysłuchali refleksji Agnieszki Buśk trenerki dramy pod okiem której słuchacze w trakcie zajęć warsztatowych poznawali metody pracy w zespole. Z kolei trener Tomasz Dymny, na co dzień dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego Arboretum w Wojsławicach a w Uniwersytecie Ludowym trener hortiterapii, podsumował prowadzony przez siebie kurs: „To miejsce i ludzie, których tu spotkałem przypominają, jak wiele piękna tkwi w ludzkiej otwartości. Jestem wdzięczny za ciepło, życzliwość i inspirujące rozmowy. Dziękuję za wspólny czas, który pozostawia ślad ponad słowami. Niech te chwile, czas spędzony w Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach stanie się pięknym wspomnieniem do którego będę wracał z uśmiechem”.
W podsumowaniu wypowiedziane zostały także słowa wdzięczności pod adresem całej kadry trenerskiej Uniwersytetu nieobecnych podczas konferencji – Agnieszki Jaszczak, Agnieszki Buśk, Joanny Wawrzyniak, Arlety Mańki, Anety Zabrzewskiej oraz Justyny Mułek.
Z kolei w bloku programu wystąpienia słuchaczy padło wiele słów podziękowań, refleksji świadectw
i wspomnień ze strony słuchaczy kursów Szkoła Pisania Ikon, W zdrowym ciele zdrowy duch, kursu hirtiterapeutycznego i kursu na dobrostan.
Dzielenie się relfeksjami stało się inspiracją do podziękowania za udział w kursach i zdobytą wiedzę organizatorom.
Dobre praktyki uczestnicy konferencji poznali także w formie odkrywania walorów smakowych i kulinarnych, bowiem tuż po podziękowaniach wszyscy udali się na lunch do refektarza.
W drugiej części konferencji odbył się program artystyczny poprzedzony także krótkimi wykładami historyków, wykładowców z UKSW w Warszawie. Uwieńczeniem spotkania był koncert pieśni patriotycznych, wojskowych i partyzanckich Zespołu Muzycznego ks. Grzegorza Jeża i scholi parafialnej ze Staszowa oraz wspólne śpiewanie.
W podsumowaniu warto podkreślić, że łącznie we wszystkich kursach wzięło udział ponad 120 absolwentów, oraz że rekrutacja uczestników obejmował teren całej Polski. Dlatego w rezultacie mamy absolwentów z wielu regionów Polski. Oprócz Świętokrzyskiego są to: Małopolska, Podkarpacie, Śląsk, Mazowsze oraz Pomorze a działania realizowane były we współpracy z innymi Uniwersytetami Ludowymi działającymi w Polsce. Warto wymienić Łebski Uniwersytet Ludowy ”Stella Maris”, Uniwersytet Ludowy w Adamowie, Lasowiacki Uniwersytet Ludowy, Ludowy Uniwersytet Katolicki Archidiecezji Przemyskiej, Uniwersytet Ludowy w Chocimowie oraz Zaleszański Uniwersytet Ludowy
Projekt Uniwersytet Ludowy sfinansowany jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wspierania Rozwoju Uniwersytetów Ludowych na lata 2020-2030
W ramach dobrych praktyk zapraszamy absolwentów do współpracy w kolejnych inicjatywach realizowanych przez Uniwersytet Ludowym im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach.
Kurs odbył się w projekcie Uniwersytet Ludowy im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach we współpracy z NIW-CRSO w ramach Rządowego Programu Wspierania Rozwoju Uniwersytetów Ludowych w latach 2020-2030.
Kierunek działania „ Budzić człowieka do aktywnego życia duchowego we wspólnocie gromady ludzkiej ze świadomością i radością” zaprowadził do Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach słuchaczy Uniwersytetu Ludowego im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach z różnych miejsc w Polsce.
Swoją niezwykła przygodę w zakresie odkrywania sił wzmacniających ciało, umysł i ducha 10 słuchaczy z całej Polski realizowało w takcie 5 zjazdów,
4 miesięcy - od czerwca do września, 15 dni z udziałem 5 trenerów.
Ten czas obfitował w poznawanie praktycznych zasad życia według filozofii benedyktyńskiej mniszki św. Hildegardy z Birgen do której zaprosiły słuchaczy Aneta Zabrzewska i Justyna Mułek. Uczestnicy poznawali znaczenie
i wykorzystanie ziół w kuchni, samodzielnie piekli chleb orkiszowy, degustowali wino gaszone z lawendą i miodem oraz k0omponowali smak soli z ziołami.
Z kolei w ogrodzie przewodnikiem w odkrywaniu i smakowaniu jego owoców
i kwiatów jadalnych był Tomasz Dymny. Uczył jak tworzyć i komponować smaczne przekąski, rozświetlać mroki ciemności lampionami i dbać o ciało naturalnymi kosmetykami – mydełkami. Ciało wymaga treningu także
w zakresie kinezjologicznym poprzez specjalne ćwiczeniach ruchowe, mające na celu integrację pracy ciała i umysłu, co wspiera procesy uczenia się, koncentrację i pamięć. Tymi zagadnieniami zajęła się znakomicie Arleta Mańka, która dbała
o właściwy oddech dla ciała a wieczorami oferowała kąpiele
w dźwiękach. A nad całością czuwała Alicja Przepiórska – Ułaszewska, która zadbała o kondycję ciała w kontakcie z naturą proponując słuchaczom spacery
i kąpiele leśne, śmiech na zdrowie i terapeutyczny taniec.
Program kursu oparty o autorskie metody Fundacji Via Salutis Wzmocnieni
i Drabina – drama, biografia, narracja.
Uczestnicy zanurzali się w naturze zdobywając wiedzę teoretyczną nt. „Znaczenie terapii naturą dla zdrowia” i praktyczną w formie zajęć warsztatowych a także wizyty do Sandomierza – zwiedzanie wąwozu Jacka Odrowąża, winnicy przy kościele św. Jakuba, ogrodów w Domu Długosza. Po powrocie odkrywali życie w zachwycie nawiązując relację ze swoim ciałem, z „ciałem” lasu słuchając głosu swojego serca w pełnym oddechu.
Korzystali także z sesji śmiechoterapii ucząc się wyzwalać hormony szczęścia uzupełniając holistyczne podejście do życia praktyczną nauką komunikacji swoich potrzeb. Słuchacze poznawali teorię poliwagalną w znaczeniu merytorycznym i praktycznym, drabinę zaangażowania społecznego, język
i pamięć ciała, wzorce ruchowe w relacji ciało – umysł – duch, kinezjologię – oddech i ruch.
Każdy zjazd poświęcony był świadomemu spoglądaniu w swoje potrzeby przez uczestników, filtrowaniu ich jak w lustrze w trakcie budowania relacji w grupie oraz nauce udzielania informacji zwrotnej.
Każdy uczestnik otrzymał certyfikat. Chętni dzielili się swoimi refleksjami.
„Najlepsze dla mnie – budowanie relacji, rozmowy z uczestnikami, rozmowy na temat rozwoju osobowego oraz samoświadomości – czym jest ciało, umysł
i duch oraz dlaczego i jak należy dbać o równowagę w tych sferach.
Kurs „W zdrowym ciele zdrowy duch” pozostawił we mnie trwały ślad – ucieszyłam ducha, uspokoiłam umysł, nabrałam sił. Z całego serca zachęcam do udziału i aktywnego uczestnictwa. Naprawdę warto”. Marta
„Kurs oceniam bardzo pozytywnie. Nauczyłam się cierpliwości, nieoceniania, nieprzyśpieszania i skupienia na tu i teraz. Czas spędzony z grupą jest jednym
z najcenniejszych okresów mojego życia, który będę wspominać bardzo długo. Dzięki kursowi odnalazłam odwagę w sobie do działania i wyjścia do świata po zamrożeniu, wycofaniu i trudnym, kryzysowym okresie w życiu. Jestem bardzo zadowolona, udział w kursie pomógł mi wyjść z kryzysu życiowego”.
„Piękny czas dla nas. Wszystko było bardzo ciekawe, nauczyłam się dobrego oddechu i będę z tego korzystać dla własnego dobrostanu. Dziękuję za wszystkie spotkania, za przekazane informacje, ale też za otrzymane dobro, za dźwięki, kąpiele leśne, itp.”
„Dziękuję za Matkę Boską Ciszy, bo nie wiedziałam, że taka jest. Tutaj doznałam zachwytu w ciszy, kiedy przyjechałam po raz pierwszy i nadal trwa ten zachwyt we mnie.
Dziękuję, za to, że mogłam tu być i doświadczać.
Bardzo dobrze, że był też czas na wyjazd. Życzę, aby dużo jeszcze ludzi mogło korzystać z tego miejsca i oferty w przyszłości.
Wzięłam udział w 5 zjazdach wyjątkowych warsztatów ...W zdrowym ciele, zdrowy duch... w sercu natury- w Pustelni Złotego Lasu, w której czas płynie wolniej. Mogłam tu spotkać się ze sobą, ze swoim ciałem , emocjami
i duchowością. Poznałam nowych ludzi, odpoczęłam od codziennego zgiełku
i bodźców. Poznałam techniki wspierające zdrowie i wewnętrzny spokój. Dlatego zapraszam Cię skorzystaj i przyjedź, Nie musisz mieć doświadczenia- wystarczy otwartość i chęć zadbania o siebie.
Pustelnia Złotego Lasu to miejsce, które sprzyja wyciszeniu, refleksji
i powrotowi do naturalnego rytmu życia. Zanurz się w atmosferze prostoty
i głębokiego kontaktu z naturą”. Małgorzata
„Mój udział w kursie oceniam bardzo dobrze. Poznałam bardzo dużo pozytywnych rzeczy wpływających na mój dobrostan w korzystny sposób. Nauczyłam się odpuszczać wiele nieistotnych rzeczy.
Bardzo chciałabym jeszcze wziąć udział w tego typu warsztatach. Super miejsce, super ludzie, super organizacja i program warsztatów”.
„Dzięki temu, że miałam przyjemność uczestniczyć w kursie, poznałam swoje dobre strony, miałam możliwość rozwoju i poznania przeróżnych technik oddychania oraz doświadczyć korzyści z kąpieli leśnych i inspiracji muzycznych. Nauczyłam się doceniać siebie, korzystać z natury, która nam oferuje lekarstwo na stan ducha i ciała.
Przekazuję moje podziękowania dla trenerów Arlety, Anety, Tomasza oraz Agnieszce. Wdzięczność bez granic”.
„Jestem bardzo zadowolona z zajęć. Wspaniali trenerzy i organizacja. Zżyłam się z uczestnikami i wyjeżdżam otulona przeżyciami i miłością.
Wyjeżdżam pełna pozytywnej energii, nauczyłam się oddechu, poznałam ćwiczenia, które pozwalają mi pracować na swoimi ograniczeniami.
W to wyjątkowe miejsce trafiłam w dobrym czasie dla mnie. Dużo przekazanej wiedzy przez trenerów trafiło wprost do mojego serducha. Organizacja i miła atmosfera stworzona przez kursantki bardzo dobrze na mnie wpłynęły”.
„Spokój, radość i wdzięczność za wykładowców oraz grupę”.
Działanie realizowane we współpracy z Narodowym Instytutem Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wspierania Rozwoju Uniwersytetów Ludowych edycja 2023.„DraBiNa – drama, biografia, narracja”
Kurs na dobrostan to autorski kurs Fundacji Via Salutis oparty o metodę osiągania aktywności społecznej DraBiNa – drama, biografia, narracja oraz program na dobrostan Wzmocnieni realizowany w Uniwersytecie Ludowym
im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach.
12 uczestników wzięło udział w dwóch zjazdach czterodniowych, które odbyły się w sierpniu i we wrześniu br.
Tematyka poświęcona była doświadczaniu i budowaniu dobrostanu w relacji ze sobą, drugim człowiekiem i z grupą.
W trakcie I zjazdu uczestnicy przez cztery dni doświadczali swoich odczuć
w zakresie współczucia, wsłuchiwania się w siebie, bycia ze sobą, odkrywania siebie w relacji „Ja-Ja”. Pomocne były pytania towarzyszące „co czujesz?, jak odczuwasz twoje ciało?; gdzie to czujesz? oraz polecenia „puść, oddychaj, poczuj, zobacz, usłysz…”.
Działania realizowane były poprzez śmiech, ruch, dramowe casy, narracyjne
i biograficzne ćwiczenia, bajki i filmy pokazujące jak wzmacniać dobrostan.
Uczestnicy poszukiwali odpowiedzi na pytanie, czym dla nich jest dobrostan?. Według jednej z definicji dobrostan to subiektywne poczucie zadowolenia z własnego życia, obejmujące równowagę między zdrowiem fizycznym, psychicznym i społecznym. To stan, w którym osoba czuje się komfortowo, jest w stanie radzić sobie ze stresem, odczuwa satysfakcję z życia i realizuje swój potencjał. To zarówno pozytywne odczuwanie przyjemności, jak i poczucie sensu i samorealizacji.
W kursie uczestnicy doświadczali zatrzymań tzw. stop klatek, by usłyszeć siebie, co rodzi pozytywne zmiany dla zdrowia psychicznego, społecznego i duchowego i pozwala w pełni spojrzeć na całokształt.
Poranne rozgrzewki śmiechowe były przebudzeniem do działania, każdy angażował się na swoje 100 procent. Uczestnicy brali udział w warsztatach dramowych i automatycznym pisaniu wartości kształtujących dobrostan.
W trakcie II zjazdu uczestnicy przyglądali się rolom, które pełnią w życiu, swojemu miejscu w świecie oraz zachowaniom wspierającym dobrostan. Stawiali pytania o miejsce i rolę w grupie „ do czego mi bliżej?”, „jak się z tym czuję”, „co mnie wspiera?” co „ładuje a co rozładowuje energię”. Czy wystarczy wspólny cel, czy jest „coś” czego potrzebuję, żeby czuć się w grupie/ w świecie dobrze?
Uczestnicy poznawali opowieści zapisane na trajektorii życia, wybrzmiały momenty, które miały ważne znaczenie w budowaniu dobrostanu. Proces grupowy zaowocował bukietem muzycznych doznań w wykonaniu Andrzeja i Adama.
Kolejny etap poświęcony był poznawczym metodom budowy dobrostanu i o tym, jakie symptomy pojawiają się i alarmują, że dobrostan jest na wyczerpaniu. Jakie wtedy pojawiają się uczucia, myśli, czy umiemy zebrać fakty o tym, co się z nami dzieje i zachować odpowiednią metodę naprawy, sięgnąć po odpowiedni zasób, technikę, pomoc. Ważne, by nauczyć się uchwycić ten moment i znaleźć właściwe rozwiązanie – ustalić co trzeba zrobić, na czym się oprzeć i co będzie wspierające.
Pojawił się wieczór wdzięczności i radości, dzielenia się swoimi talentami i niespodziankami.
Ewa z Krakowa „Pustelnia Złotego Lasu. Kiedy pierwszy raz tu przybyłam , to był środek lata. Nowe miejsce i osoby z różnego skrawka świata. Zawsze rodzi się w głowie ciekawość wielka: jaka czek mnie tu przygoda/ Czy mała czy wielka?
Czas upływał radośnie na pracy, zabawie, a na łonie przyrody słuchałam „co piszczy w trawie?” – dotykałam kory, szukałam pajęczyny i tak upływały kolejne godziny.
Drugi etap podróży, już mniej niewiadomy, ale ciekawość też wielka, bo program zajęć trochę zmieniony.
Każdy dzień coś nowego, czeka niespodzianka już od samego ranka.
Poznaliśmy się bliżej, każda z ans jest inna, i przez to wspaniała, a własny bagaż doświadczeń ze sobą zabrała.
Nawet kiedy w wiekiem, duży bagaż mamy to z nowych doświadczeń chętnie korzystamy.
To miejsce wyjątkowe Pustelnia Złotego Lasu jest dla mnie miejscem odzyskanego czasu.
Dziękuję, że mogłam z Wami tutaj się spotkać i przeżyć niezapomniane chwile”.
Małgosia z Warszawy „Dobry stan”. To czas, to miejsce, to człowiek i to wszystko co tu jest, pozwala na głęboki i spokojny oddech. „Złoty las” a w nim Agnieszka, która pojawia się jak gwiezdny pył i wnosi radość i siłę. Dziękuję za chwile pełne ciepła i ludzkiej życzliwości”.
„Czy to dobrze czy to źle, to zależy czego się chce!
Czasem masz nieuświadomione pragnienia i senne marzenia,
Zmiany – drogi, też rozwoju, a wszystko to bez poczucia znoju…
Życie toczy się jakby obok Ciebie, choć wszystko robisz dla siebie.
Wiesz o tym czy nie?
I czy to dobrze czy źle?
Kto to wie?” Marta z Pomorza, Jezierzany.
Lidia z Wałbrzycha „Są miejsca do których chętnie wracamy są osoby, które zawsze pamiętamy”.













Studenci Uniwersytetu Ludowego im. M. Radziwiłła Memento Vitae kolejny raz spotkali się w dniach od 13 do 15 maja br. , by swoim zapałem i pięknymi roślinami ubogacić przestrzeń pokamedulskich ogródków – jako ogrodu marzeń i jednocześnie miejsca doświadczeń przyrodniczych w ramach hortiterapii.
Zajęcia w tematyce projektowania ogrodów terapeutycznych, praktyczne doświadczanie komponowania rabat poprzez sadzenie kwiatów, krzewów i pielęgnowanie poprzednich nasadzeń dostarczyły studentom nowej wiedzy merytorycznej a prowadzącym satysfakcję i wdzięczność.
Tym razem zajęcia merytoryczne z zakresu zasad planowania i kształtowania przestrzeni
o charakterze terapeutycznym prowadziła dr. hab. inż. Agnieszka Jaszczak z Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego w Olsztynie a zajęcia praktyczne prowadził mgr inż. Tomasz Dymny, hortiterapeuta dyrektor Ogrodu Botanicznego ds. Arboretum Wojsławice.
Refleksje studentów potwierdzają, że kurs powinien trwać nieco dłużej „Zawsze czuje się tutaj chciana i zapraszana. Zawsze otrzymuję tutaj więcej niż mogłabym sobie wymarzyć. Atmosfera wolności
a zarazem wysokiej kultury i szacunku wzajemnego” oraz „ dziękuję za możliwość przeżycia różnorodności oraz integracji wewnętrznej i wspólnotowej. Tematykę hortiterapii można
z powodzeniem odnieść do relacji międzyludzkich. Bardzo cenna lekcja życiowa”.
I jeszcze jedna relacja naszego studenta „przyroda i obcowanie z nią tworzy dobre podróże do lepszego obcowania z ludźmi. Terapia przyrodą, planowanie ogrodów to ulepszanie świata który otrzymaliśmy do życia. Praca i modlitwa czynią cuda. Moje wrażenia z tego zjazdu to – zagospodarowanie terenu, tworzenie czegoś dla potomnych, praca zespołowa w ogrodzie plus wykłady to nowe doświadczenie, które wpływa korzystnie na rozwój”.
Jola, z kolei podzieliła się z nami takim przemyśleniem:
„Miejsce, które prowokuje do wyciszenia.
Mało tego, stwarza do tego warunki doskonałe.
Nawet takie osoby jak ja – bardzo ekspresyjne – powoduje,
że można się zatrzymać i głęboko przemyśleć swoje życie.
Miejsce przecudne, a to że zostawię tu swój ślad powoduję, że całym sercem tu jestem”.
„Dziękuję Panu Bogu za ten czas, który spędziłam tutaj uczestnicząc w kursie hortiterapeutycznym.
Wspaniała wiedza prowadzących, znakomicie przekazana,
A uczestnicy w pełni zaangażowani w działania i prace.
Zabieram ze sobą bardzo dobrą energię
I radość ze spotkania”. Ania
Podsumowanie kursu Pisania Ikon w ramach
Uniwersytetu Ludowego im. M. Radziwiłła „Memento Vitae” w Rytwianach
Uniwersytet Ludowy im. M. Radziwiłła „Memento Vitae” w Rytwianach” działał dotychczas
w latach 2023, 2024, 2025. W ofercie programowej Uniwersytetu zrealizowane zostały następujące kursy: 1. Kurs W zdrowym ciele zdrowy duch; 2. Kurs na dobrostan; 3. Kurs hortiterapeutyczny – Ogród i tradycje kamedulskie; 4. Kurs na Seniora; 5. Kurs pisania ikon.
W roku 2024 Kurs pisania ikon realizowany był w formie 3 zjazdów 5 dniowych i zakończył się IV zjazdem tygodniowym z udziałem 10 uczestników wyłonionych w ramach rekrutacji ogólnopolskiej Zajęcia z zakresu teorii ikony przeplatały się z zajęciami praktycznymi - składały się z części teoretycznej i praktycznej. Prowadzone były przez wykładowcę – dyrektor Szkoły „Radruż” Solomiję Tymo i trenerkę Sophię Bilyk- profesorki ze Szkoły Ikonograficznej "Radruż" działającej przy Ukraińskim Katolickim Uniwersytecie we Lwowie zgodnie a harmonogramem i programem. Uczestnicy i prowadzący otrzymali komplet materiałów - deskę, pigmenty, materiały biurowe, pojemniki na materiały i niezbędne akcesoria a na zakończenie każdy uczestnik otrzymał certyfikat.
Kurs odbył się w formie 3 zjazdów 5 dniowych i zakończył IV zjazdem - tygodniowym pobytem:
I zjazd 9-13 maja 2024; II zjazd 22-26 maja 2024; III zjazd 1-5 czerwca 2024; IV zjazd 15-21 czerwca 2024 - pobyt tygodniowy i zakończenie kursu z certyfikatem.
Zgodnie z budżetem uczestnicy mieli zapewniony pobyt w ramach projektu - noclegi wraz
z wyżywieniem. Uczestnicy napisali ikonę - Przemienienie Pańskie - każdy swoją pod okiem trenerki Sophii. Jedna z uczestniczek Agnieszka M. w podziękowaniu napisała "Dla mnie był to czas duchowego wzmocnienia, radości z poznawania czegoś nowego, czego nigdy wcześniej nie doświadczyłam. Wiedziałam, że pisanie ikon to modlitwa, nie wiedziałam, że okupię ją takim trudem
i poświęceniem. Ale bardzo mnie to cieszy, bo wierzę, że powiedzenie Per aspera at astra z łac.
„Przez trudy do gwiazd” ma głęboki sens. Najstarsza z kolei Jadzia K. napisała "Dziękuję wszystkim za możliwość udziału, za wspaniałą atmosferę, ogrom wiedzy i umiejętności zdobyte podczas lekcji, za wspólną modlitwę, za pomoc na każdym kroku, za serce i uśmiech. Nauka pisania ikon to modlitwa kolorami". Z kolei Ryszard w podsumowaniu powiedział "To naprawdę prawdziwa profesja. Tutaj trzeba cierpliwości i szacunku do ikony, bo patrząc na nią, widzę Boga. to jest moja pasja - zaznaczył".
W roku 2025 Kurs pisania ikon odbył się w formie 3 zjazdów 3 - dniowych dla dwóch grup
10 osobowych wyłonionych w ramach rekrutacji ogólnopolskiej.
Kurs trwał od maja do czerwca. Zjazdy grupy I odbyły się w dniach 26-29 maja, 7-9 czerwca i 13-15 czerwca 2025, z kolei zjazdy II grupy odbywały się w dniach 29-31 maja, 10-12 czerwca i 16-18 czerwca 2025. Zakwalifikowali się słuchacze z różnych miejsc Polski m.in. Krakowa, Warszawy, Bydgoszczy, Stalowej Woli, Połańca, Wałbrzycha, Mielca, Suchedniowa, Weryni, Ostrowca Świętokrzyskiego, Grodziska Mazowieckiego, itp.
Grupa I złożona była ze słuchaczy początkujących, drugą tworzyli uczestnicy posiadający już doświadczenie, była to grupa zaawansowana. Obydwie grupy pisały według własnego wyboru ikonę św. Michała Archanioła lub św. Gabriela Archanioła. Propozycja tematu i wyboru ikony wyszła od prowadzących kurs Solomii Tymo oraz Olesii Nahirniak i wiąże się nie tylko z ważnością postaci, ale przede wszystkim jest wyrazem wartości artystycznej tych ikon, które są częścią dużej kompozycji ikonograficznej Deesisu – ikony modlitwy wstawienniczej przed tronem Bożym.
Oryginał ikony pochodzi z początku XV wieku ze wsi Węglówka, woj. podkarpackie. Malując postać św. Michała Archanioła uczyli się od samego XV-wiecznego mistrza. Ta szczególna ikona jest dziedzictwem kulturowym Polski, a znaczna część tego zbioru ikon znajduje się w muzeach
w Polsce – w Przemyślu, Sanoku, Krakowie, Nowym Sączu i Łańcucie. Św. Michał Archanioł jest postrzegany w chrześcijaństwie jako pierwszy i najważniejszy Archanioł obdarzony przez Boga szczególnym zaufaniem i odpowiedzialnością. Jest uważany za Księcia Niebiańskiej Armii, która walczy o sprawiedliwość i dobro a także obrońcę kościoła i wszystkich ludzi. Jego zawołanie brzmi „Któż jak Bóg”. Św. Gabriel Archanioł pomaga słuchać głos Boga w codzienności i pełnić Jego Wolę. Jego imię oznacza „Bóg jest moją siłą”. Św. Gabriel emanuje wibracją czystości, prawdy
i boskiej inspiracji. Jego energia jest świetlista, krystalicznie przejrzysta, często odbierana jako biało-złoty lub srebrzysty blask. To częstotliwość, która porządkuje chaos, rozświetla zagubione ścieżki i otwiera człowieka na przekaz płynący z wyższych planów.
Ikona może stać się drogą modlitwy dla absolwentów kursu, szczególnym miejscem czerpania
i odbudowywania w sobie Bożego obrazu. Proste trwanie przed obliczem Jezusa może sprawić,
że nasza sytuacja stanie się z czasem podobna do ślepca z Ewangelii, który stopniowo zaczyna odzyskiwać wzrok (Mk 8, 22-25). Modlitwa ikoną jest prosta, czasem może zbyt prosta byśmy chcieli po nią sięgnąć. A jednak nie jest łatwa, bo wymaga cierpliwości i pokornego poddania się trwaniu.
Malowanie ikony stało się dla uczestników kursu okazją do poznania palety czystych kolorów
i prawdziwą skarbnicą poznania technicznych oraz artystycznych tajemnic, którymi dzielili się profesorowie ze Szkoły Ikonopisania „Radruż” oraz nauką modlitwy w ciszy i skupieniu.
Na zakończenie kursu 20 absolwentów otrzymało certyfikaty, które wręczył ks. Wiesław Kowalewski rektor wraz z Solomiją Tymo dyrektorem Lwowskiej Szkoły Ikonopisania „Radruż”.
Refleksja - Kurs „Szkoła Pisania Ikon” dał mi solidne podstawy zarówno teoretyczne jak i praktyczne. Dzięki wykładom lepiej zrozumiałam teologię i symbolikę ikon, skąd wywodzą się ikonograficzne kanony oraz zdobyłam wiedzę historyczną o powstaniu ikon oraz ich roli w tradycji Kościoła.
Podczas pracy naturalnymi pigmentami i złotem nauczyłam się tradycyjnych technik, precyzji oraz uważności i cierpliwości. Dotknęłam również piękna litery w podpisach ikon.
Ważną częścią kursu było zwiedzanie miejsc i wystaw ikonograficznych – możliwość zobaczenia oryginalnych dzieł, ich stylów i warstw historycznych co poszerzyło moje rozumienie sztuki ikonopisania. To doświadczenie pogłębiło także moją modlitwę i wrażliwość na duchowy wymiar tworzenia ikony. Całość stała się dla mnie zarówno nauką jak i duchowym doświadczeniem.
Ten kurs, w tak wyjątkowym miejscu Pustelni Złotego Lasu, pozwolił mi połączyć wiedzę teoretyczną z praktyką, co zaowocowało pięknymi ikonami” Joanna Laszko.
„Ikony to nie tylko obrazy, ale bogate w symbolikę dzieła, które odzwierciedlają teologiczne prawdy i treści biblijne. Bardzo się cieszę, że mogłam wziąć udział w tym kursie – fantastyczni ludzie i atmosfera. Pełen profesjonalizm pod każdym względem. Będę to miejsce polecać znajomym. Dziękuję, że mogłam tu być” – uczestniczka, refleksja zaczerpnięta z ankiety.
I jeszcze takie oto refleksje naszych absolwentów: „Warunki i organizacja oraz zaangażowanie personelu są ogromnym wsparciem i pozwalają na korzystanie z wykładów i zajęć praktycznych , budowanie relacji oraz wspólnoty i rozwoju. Opowiem znajomym o pięknie powstawania Ikony, o relacjach – wspólnocie i o pasji, która się rodzi i rozwija
i przemienia człowieka”
„Wspaniałe zajęcia: część teologiczna wnosi zrozumienie ikonografii aniołów, praktyczna nauka pisania ikony bardzo zrozumiała. Samo przebywanie na terenie klasztoru w otoczeniu architektury
i przyrody daje poczucie spokoju, bezpieczeństwa, przeniesienia w inny świat. Zaskoczyły mnie wykłady o aniołach, wielość symboliki i ich odzwierciedlenie w malarstwie”.
Działanie realizowane w ramach projektu Uniwersytet Ludowy im. M. Radziwiłła Memento Vitae w Rytwianach w partnerstwie z Fundacją Via Salutis ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wspierania Rozwoju Uniwersytetów Ludowych na lata 2020 – 2030.
Agnieszka Zwierzyńska
Koordynatorka projektu











Pustelnia Złotego Lasu zlokalizowana jest 3 km na wschód od miejscowości gminnej Rytwiany, w powiecie staszowskim (woj. świętokrzyskie). Rytwiany leżą w ciągu drogi wojewódzkiej 764 w odległości ok. 5 km od Staszowa i 14 km od Połańca.
Rachunek dla opłat i zaliczek
04 9431 0005 2004 0400 0606 0001
Rachunek dla wpłat darowizn
12 9431 0005 2004 0450 6434 0003